कॉटन बेबीचा जन्म

कॉटन डॉल्स २०१५ मध्ये एका कोरियन आयडॉल ग्रुपच्या चाहत्यांनी तयार केल्या होत्या. त्या ग्रुपच्या सदस्यांवर आधारित आहेत. बाहुलीची गोंडस आणि दिलासा देणारी प्रतिमा चाहत्यांमध्ये आणि हौशी लोकांमध्ये पटकन लोकप्रिय झाली. या उत्पत्तीमुळे, कॉटन डॉल्स बऱ्याच काळापर्यंत फक्त चाहत्यांमध्येच लोकप्रिय होत्या. नंतर, कॉटन बेबी प्रेमींची संख्या वाढत गेल्याने, ही श्रेणी हळूहळू दोन भागांत विभागली गेली: गुणधर्म असलेल्या बाहुल्या आणि गुणधर्म नसलेल्या बाहुल्या.

तथाकथित 'वैशिष्ट्ये असलेली बाहुली' म्हणजे कॉटन डॉलचा मूळ नमुना, ज्यामध्ये तारे, कार्टून पात्रे, गेममधील पात्रे, चित्रपट आणि दूरदर्शनमधील पात्रे इत्यादींचा समावेश होतो. या प्रकारची बाहुली सहसा मूळ नमुन्याच्या दिसण्यातील वैशिष्ट्ये, आकार, वागणूक, कपड्यांची निवड इत्यादींशी जुळणारी असते, जेणेकरून मूळ नमुन्याच्या चाहत्यांना त्याला ओळखणे सोपे जाईल आणि ते खरेदीसाठी आकर्षित होतील. अशा बाहुल्यांची विक्री सहसा फारशी वाईट नसते, कारण त्यांना मूळ नमुन्यांचा आधार असतो. उदाहरणार्थ, एका वीचॅट स्टोअरमध्ये एका सेलिब्रिटीवर आधारित 'कपड्यांशिवायची बाहुली' (bare baby) ४०,००० पेक्षा जास्त विकली गेली.

या दृष्टिकोनातून पाहिल्यास, ॲट्रिब्यूट डॉल ही आयपी (IP) आणि कॉटन डॉल यांच्या मिश्रणासारखी आहे – प्रोटोटाइप डॉल ही आयपी (IP) आहे. याचा अर्थ असा की, उत्पादनांची विक्री मोठ्या प्रमाणावर आयपीच्या (IP) लोकप्रियतेवर आणि चाहता वर्गाच्या आकारावर अवलंबून असते.

गुणधर्म असलेल्या बाहुलीच्या विरुद्ध गुणधर्म नसलेली बाहुली असते, जिचा कोणताही मूळ नमुना नसतो आणि जी पूर्णपणे 'मदर' (निर्मात्याच्या समानार्थी संज्ञा) किंवा डिझायनरद्वारे डिझाइन केलेली असते. अशा बाहुल्या आशय-विरहित मूळ बौद्धिक संपदेसारख्या (IP) असतात, ज्यांना सहसा जोपासना आणि प्रसिद्धीसाठी काही कालावधी लागतो, आणि उत्पादनाची विक्री किती चाहते त्या बाहुलीवर प्रेम करतात व तिला आपलेसे करतात यावर अवलंबून असते.

कदाचित वैयक्तिक चाहत्यांमधून जन्म झाल्यामुळे, कापसाच्या बाहुल्यांचे उत्पादक बऱ्याच काळापासून प्रामुख्याने व्यक्तीच आहेत, म्हणजेच वर उल्लेखलेली "आई". हे समजले जाते की, एक "आई" डिझाइन, उत्पादकांशी संपर्क साधणे, ई-कॉमर्स प्लॅटफॉर्मवर विक्री, वितरण आणि संपूर्ण साखळीतील इतर दुव्यांसाठी जबाबदार असू शकते. त्या अर्थाने, "आई" ही बरीच बहुआयामी आहे, पण तसे नाही.

बहुतेक 'मदर्स' कापसाच्या बाहुल्यांची आगाऊ विक्री करतात, जी एक-दोन महिन्यांपासून ते पाच-सहा महिन्यांपर्यंत चालू शकते. याव्यतिरिक्त, जेव्हा आगाऊ विक्रीची संख्या कारखान्याच्या किमान मागणीइतकी पोहोचेल, तेव्हाच विक्री पुढे चालू ठेवली जाईल, अन्यथा ती रद्द केली जाईल. कापसाच्या बाहुल्यांची किती संख्या मिळू शकेल हे निश्चित झाल्यावर, सामूहिक मागणी किंवा एका 'मदर'ला आभासी वितरण केले जाईल, जेणेकरून खरेदीदाराने मागणी निश्चित केल्यानंतर 'मदर'ला सर्वात आधी पैसे मिळतील याची खात्री करता येईल. काही महिन्यांनंतर, कापसाच्या बाहुल्या तयार झाल्यावर, 'मदर' त्या प्रत्यक्षात पाठवेल आणि खरेदीदारांना चौकशीसाठी एक्सप्रेस ट्रॅकिंग क्रमांक प्रदान करेल.

संपूर्ण प्रक्रियेनंतर, खरेदीदाराला अखेरीस माल सुरळीतपणे मिळेल की नाही, हे बऱ्याच अंशी 'मदर'च्या विश्वासार्हतेवर अवलंबून असते. वास्तविक पाहता, सर्वच 'मदर्स' विश्वासार्ह नसतात. या क्षेत्रात अनेकदा 'मदर्स' पळून जातात. याव्यतिरिक्त, 'मदर' ही एक व्यक्ती असल्यामुळे, बाहुलीच्या उत्पादनावर सतत लक्ष ठेवणे कठीण असते, त्यामुळे अखेरीस खरेदीदारांना पाठवलेल्या उत्पादनांमध्ये गुणवत्ता नियंत्रणाच्या समस्या असणारच. इतकेच नाही, तर अनेक 'मदर्स'कडे बाहुलीची वैशिष्ट्ये असतात आणि त्यामुळे कॉपीराइटचे उल्लंघन होते की नाही, हा देखील एक वादाचा विषय आहे.

कॉटन डॉलच्या ग्राहकवर्गाच्या आणि बाजारपेठेच्या विस्तारामुळे, कॉटन बेबी उत्पादकांनी देखील वैयक्तिक कंपन्यांपासून उद्योग/ब्रँड्सपर्यंत विस्तार केला आहे. सध्या, सुरू झालेल्या कॉटन बेबी कंपन्या/ब्रँड्समध्ये 100 स्टार रुई, मेंगशी ची यांसारख्या खेळणी कंपन्या; रुआ बेबी बार, मिनीडॉल यांसारखे विशेष कॉटन बेबी ब्रँड्स; तसेच टाकिटॉईज, कोई फन, बबल मार्ट इत्यादींसारख्या प्रचलित प्ले ब्रँड्सचा समावेश आहे.

जर एखादी 'आई' 'प्रेमासाठी ऊर्जा निर्माण करणे' या अर्थाने कापसाचे बाळ बनवत असेल, तर ती कंपनी/ब्रँड त्याच्या बाजारपेठेतील संभाव्यतेवर लक्ष केंद्रित करत आहे. त्यांच्या सहभागामुळे कापसाच्या बाळांची बाजारपेठ हळूहळू प्रमाणित होत आहे, कारण त्या कंपनी/ब्रँडकडे व्यावसायिक डिझाइनर, दीर्घकाळ सहकार्य करणारे कारखाने, स्वतःचे ई-कॉमर्स प्लॅटफॉर्म आणि सहकार्याचे मार्ग आहेत, जे गुणवत्तापूर्ण उत्पादने पुरवू शकतात. वैशिष्ट्ये असलेल्या बाहुल्यांना मूलतः परवाना दिला जातो आणि माल मिळाल्याशिवाय विक्रीपूर्व पुष्टीकरणाची आवश्यकता नसते.