Ní ọjọ́ òṣùpá ènìyàn, pàdé ìmọ́lẹ̀ òru tuntun rẹ: Ohun ìṣeré aláwọ̀ ewéko tí ó ní àwọ̀ òṣùpá
Ní ọjọ́ òṣùpá ènìyàn, pàdé ìmọ́lẹ̀ òru tuntun rẹ: Ohun ìṣeré aláwọ̀ ewéko tí ó ní àwọ̀ òṣùpá
2025-07-22
Oṣùpá ti jẹ́ alábàákẹ́gbẹ́ ìmọ́lẹ̀ ní ojú ọ̀run lókè ayé láti ìgbà àtijọ́. Ní ọjọ́ ogún oṣù Keje, ọdún mẹ́rìndínlọ́gọ́ta sẹ́yìn, Apollo 11 gúnlẹ̀ sí òṣùpá ní àṣeyọrí, ó gbé ìgbésẹ̀ pàtàkì nínú ìwádìí ààyè ènìyàn. Lónìí, kò sí ìdí láti wo àwọn ìràwọ̀. Ohun ìṣeré àtùpà òṣùpá tó ń tàn yanranyanran yìí lè tẹ́ ìfẹ́ àwọn ọmọdé fún ojú ọ̀run tó kún fún ìràwọ̀ lọ́rùn, kí ó sì fún wọn ní ìgboyà láti ṣe àwárí àgbáyé!
Kì í ṣe ohun ìṣeré lásán ni, ṣùgbọ́n ó jẹ́ "ilé ìkópamọ́ òṣùpá" tí a lè gbé ní àtẹ́lẹwọ́ rẹ. Lẹ́yìn náà, ẹ jẹ́ ká wo àwọn àṣírí tí a fi pamọ́ sí òṣùpá!
1. Kí ló dé tí òṣùpá fi ń tàn?
Nígbà tí o bá tan ìyípadà àtùpà òṣùpá, ìmọ́lẹ̀ rírọ̀ yóò tàn láti inú “òṣùpá” náà, gẹ́gẹ́ bí ìmọ́lẹ̀ òṣùpá. Ní tòótọ́, òṣùpá fúnra rẹ̀ kò tàn, ìmọ́lẹ̀ rẹ̀ sì ni ìmọ́lẹ̀ oòrùn tí àwọn àpáta tí ó wà lórí ojú òṣùpá ń tàn.
2. Kí ni àwọn òkun òṣùpá àti ilẹ̀ òṣùpá?
Àwọ̀ ojú ilẹ̀ àtùpà òṣùpá yàtọ̀ síra ní jíjìn, ìlànà títẹ̀wé sì ń mú kí òṣùpá gidi padà sí ọ̀kan sí òmíràn. Nítorí ìyàtọ̀ nínú ìtànṣán àwọn àpáta tí ó wà lórí ojú òṣùpá, basalt tí ó tẹ́jú ní ìrísí kékeré, ó ń ṣe òkun òṣùpá. Plagioclase aláwọ̀ ìmọ́lẹ̀ ní ìtànṣán gíga, ó sì ń ṣe ilẹ̀ òṣùpá.
3. Kí ni ihò ńlá?
Tí o bá wo àwọn fìtílà aláwọ̀ funfun dáadáa, o máa rí i pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ ihò yípo ló wà, dúdú ní àárín àti ìmọ́lẹ̀ ní àyíká. Èyí jẹ́ nítorí ipa tí àwọn meteorites ní lórí òṣùpá tàbí ìṣiṣẹ́ òkè ayọnáyèéfín òṣùpá fúnra rẹ̀, tí wọ́n ń ṣe àwọn ihò, tí ọ̀kọ̀ọ̀kan wọn sì fi ìtàn kan pamọ́ ní ọ̀pọ̀ bílíọ̀nù ọdún sẹ́yìn.
Ojú òṣùpá jẹ́ àpáta líle, ojú àtùpà òṣùpá náà sì jẹ́ ti aṣọ ìbora kúkúrú onírẹ̀lẹ̀ tí ó jẹ́ kírísítálì, èyí tí ó nímọ̀lára bí àwọsánmà. Bọ́ gílóòbù iná tí a lè yọ kúrò kúrò kí o sì gbé e sí apá rẹ láti ṣeré, kí àwọn ọmọdé lè ní pílánẹ́ẹ̀tì tiwọn gan-an!
Kí ló dé tí a fi yàn wá? Ìpìlẹ̀ Ayọ̀Kì í ṣe pé ó ń pèsè onírúurú àwọn nǹkan ìṣeré ìwòsàn aládùn fún àwọn àgbàlagbà nìkan ni, ṣùgbọ́n ó tún ń ṣe àtúnṣe sí bí àwọn oníbàárà ṣe nílò rẹ̀. Láìka irú ìrísí, àwọ̀, tàbí pàtàkì ìrántí pàtàkì tí o fẹ́ sí, a lè mú kí ó ṣẹlẹ̀ fún ọ. Jẹ́ kí àwọn nǹkan ìṣeré ìwòsàn aládùn wọ̀nyí fún àwọn àgbàlagbà mú ayọ̀ àti ìgbóná wá fún àwọn àgbàlagbà kí wọ́n sì di agbára ìwòsàn tí kò ṣe pàtàkì nínú ìgbésí ayé rẹ.
0102
0102
0102
01
Ọdún 2006
Àwọn ọdún
Ti a da sile ni
170
+
Àwọn orílẹ̀-èdè àti agbègbè tí ń kó jáde
24
H
Iṣẹ́
100
+
Àwọn àmì ìforúkọsílẹ̀