Кешелекнең Ай көнендә, яңа төнге яктырткычыгыз белән танышыгыз: Ай формасындагы йомшак уенчык

2025-07-22

Ай борынгы заманнардан бирле җир өстендәге күктә якты юлдаш булып тора. 56 ел элек, 20 июльдә, Аполлон 11 Айга уңышлы төште, кешелекнең галәмне өйрәнүендә мөһим адым ясады. Бүгенге көндә йолдызларга карарга кирәк түгел. Бу якты ай абажурлы йомшак уенчык балаларның йолдызлы күккә омтылышын канәгатьләндерә һәм аларга галәмне өйрәнү өчен батырлык бирә ала!

Бу гади уенчык түгел, ә кул учында тотып була торган "ай музее". Әйдәгез, айда яшеренгән серләргә күз салыйк!

1. Ни өчен ай балкый?

Ай абажурының кабызгычын кабызгач, "ай" эченнән йомшак яктылык балкып торачак, ул ай яктысы кебек үк йомшак. Чынлыкта, ай үзе балкмый, һәм аның яктылыгы - ай өслегендәге ташлар чагылган кояш нуры.

БЕЗНЕҢ ТУРЫНДА

2. Ай диңгезләре һәм ай җирләре нәрсә ул?

Ай абажурының өслегенең төсе төрлечә була, һәм бастыру процессы чын Айны берәмтекләп торгыза. Ай өслегендәге ташларның төрлечә чагылдыру сәләте аркасында, чагыштырмача яссы базальт түбәнрәк чагылдырыла, бу Ай диңгезен формалаштыра. Ачык төстәге плагиоклаз югарырак чагылдыру сәләтенә ия, бу Ай җирен формалаштыра.

БЕЗНЕҢ БЕЛӘН ЭЛЕМТӘГӘ КЕРЕГЕЗ

3. Кратер нәрсә ул?

Әгәр сез йомшак абажурга игътибар белән карасагыз, анда күп түгәрәк чокырлар барлыгын күрерсез, аларның уртасы караңгы, ә тирә-ягы якты. Бу метеоритларның айга бәрелүе яки айның вулкан активлыгы аркасында барлыкка килгән кратерлар нәтиҗәсендә барлыкка килә, аларның һәрберсе миллиардлаган еллар элек булган тарихны яшерә.

Ай өслеге тулысынча каты таштан ясалган, ә ай абажурының өслеге кристаллдан эшләнгән бик йомшак кыска бәрхеттән эшләнгән, ул болытлар кебек нечкә тоела. Алынмалы лампочканы алыгыз һәм аны кулларыгызда тотып уйнагыз, балалар чыннан да үзләренең кечкенә планетасына ия була алсыннар!